Nederland heeft een handvol eigen hondenrassen, van het kooikerhondje tot de saarlooswolfhond. De meeste waren veelzijdige boerenhonden of jachthonden. Een paar zijn zeldzaam en worden door rasverenigingen in stand gehouden.
8 rassen. Klik op een ras voor karakter, eigenschappen en veelgestelde vragen.
| Ras | Formaat | Schofthoogte | Gewicht | Mediane leeftijd | Energie | Verharen |
|---|---|---|---|---|---|---|
 Stabijhoun | middelgroot | 48 tot 53 cm | 18 tot 27 kg | - | gemiddeld | gemiddeld |
 Hollandse herder | groot | 55 tot 62 cm | - | - | hoog | gemiddeld |
 Kooikerhondje | middelgroot | 35 tot 42 cm | - | - | hoog | gemiddeld |
 Saarlooswolfhond | groot | 60 tot 75 cm | - | - | hoog | veel |
 Schapendoes | middelgroot | 40 tot 50 cm | - | - | hoog | gemiddeld |
 Wetterhoun | groot | 55 tot 59 cm | 28 tot 34 kg | - | gemiddeld | gemiddeld |
 Hollandse smoushond | middelgroot | 35 tot 42 cm | 7 tot 11 kg | - | gemiddeld | weinig |
 Drentsche patrijshond | groot | 55 tot 63 cm | 25 tot 35 kg | - | hoog | gemiddeld |
De stabijhoun en de wetterhoun komen uit Friesland, de Drentsche patrijshond uit Drenthe. Het kooikerhondje lokte eenden naar de eendenkooi, de schapendoes hoedde schapen op de heide en de Hollandse herder werkte op boerderijen. De saarlooswolfhond is in de twintigste eeuw gefokt uit een Duitse herder en een wolf.
Er zijn nog meer Nederlandse rassen, zoals het markiesje, die nog niet in ons overzicht staan.
Het kooikerhondje en de stabijhoun (Friese stabij) zijn het bekendst. Ook de keeshond wordt vaak als Nederlandse hond gezien.
De stabijhoun, de Drentsche patrijshond en de Hollandse smoushond staan bekend als vriendelijke gezinshonden.